Współczesne badania pokazują liczne korzyści wynikające z dwujęzyczności, zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Jednym z najciekawszych aspektów są zdolności emocjonalne, które rozwijają się dzięki znajomości dwóch (lub większej ilości) języków. (O korzyściach intelektualnych pisałam w poprzednim artykule.)

Zdolność do empatii

emocjonalne korzysci dwujezycznosciZgodnie z wynikami badań osoby dwujęzyczne wykazują zazwyczaj większe zdolności empatii niż osoby jednojęzyczne. Proces ten wynika z konieczności ciągłego interpretowania myśli drugiej osoby, żonglowania dwoma językami, co wymaga uwzględnienia dwóch różnych perspektyw. Taka praktyka zmusza do odkładania na bok własnych przekonań i skupienia się na drugiej osobie. Badania potwierdzają, że osoby dwujęzyczne mają więcej szarej masy w rejonach kory mózgowej odpowiedzialnych za emocje i empatię w porównaniu z osobami jednojęzycznymi.

Zniuansowane opinie?

W latach pięćdziesiątych, kanadyjski eksperyment z udziałem dzieci jedno- i dwujęzycznych polegał na ocenie charakteru osób płynnie mówiących dwoma językami. Czytały one teksty po francusku i angielsku. Wyniki badań uwydatniły różnice w ocenie tych samych osób przez dzieci jednojęzyczne i dwujęzyczne:

  • Dzieci jednojęzyczne szybko przydzielały konkretne cechy (miły, przystojny, inteligentny…),
  • Dzieci dwujęzyczne dłużej analizowały każdą osobę, formułując bardziej zniuansowane opinie (niepewny, ciekawy świata, pomysłowy…).

Pozwala to stwierdzić, że dzieci dwujęzyczne są mniej skłonne do pochopnego oceniania innych, bardziej otwarte na różnorodne charaktery i osobowości, mają mniej uprzedzeń i unikają dyskryminacji.

Tolerancja wobec różnic

emocjonalne korzysci dwujezycznosciInne badania potwierdzają, że dwujęzyczne dzieci wykazują większą tolerancję wobec różnic i łatwiej je akceptują. Przyzwyczajone od najmłodszych lat do różnych sposobów nazywania tych samych rzeczy, dzieci dwujęzyczne mają świadomość, że każde zjawisko można nazwać na wiele sposobów. Zwierzę, które mruczy, to dla mamy „kot”, a dla taty „chat” – obie nazwy są poprawne. Taka wczesna ekspozycja na języki sprawia, że rozumieją, że ich spojrzenie na świat jest jednym z wielu możliwych, a różne racje mogą współistnieć bez wzajemnego wykluczania się.

Korzyści rodzinne

Na koniec chciałabym podkreślić jeszcze jedną emocjonalną korzyść dwujęzyczności, dotyczącą zarówno dzieci, jak i ich rodziców. Dzieci, które mówią do rodziców w języku mniejszościowym, budują z nimi szczególną więź emocjonalną. Ta relacja jest głęboko związana z ich dzieciństwem, korzeniami i historią rodziny oraz tożsamością, co nadaje jej unikalny charakter.

Podsumowując, dwujęzyczność nie tylko wspiera rozwój empatii i tolerancji, ale także wzbogaca emocjonalne życie jednostek, umacniając więzi rodzinne i otwierając na wielość perspektyw w zrozumieniu świata.

Anna Jachim, coach dwujęzycznego i dwukulturowego wychowania, autorka bloga https://bilingual-kid.com